Excentrisch trainen 2.0: versterken van de achillespees

Nieuwe richtlijnen

Jaren geleden werd door de Scandinavische arts Alfredson beschreven dat voor het herstel van een overbelaste achillespees een specifieke vorm van belasten nuttig was. Het ging hierbij om het excentrisch trainen waarbij de pees tegelijkertijd wordt gerekt en belast. Het doel hiervan was de achillespees uiteindelijk te versterken.

Vele onderzoeken later bleek dat excentrisch trainen de meest bewezen manier is om klachten van de achillespees te verminderen en te laten verdwijnen. De vraag is echter of het door Alfredson voorgestelde trainingsregime, dat in vele landen en ook Nederland veelvuldig wordt toegepast, op de manier die hij eind jaren 90 voorstelde het meest effectief is. Vaak wordt het protocol voor belasten volgens Alfredson namelijk door mensen met achillespeesklachten als te zwaar voor de pees beschouwd.

Australisch model: let op pijn tijdens trainen

Kortgeleden werd in het tijdschrift Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy een model beschreven waarin handvatten worden aangeboden hoe geleidelijk de belasting op de pees te verzwaren met het doel de pees te versterken zonder over te belasten. De kern van het model is dat de pees gevoelig mag zijn tijdens en na trainen, maar dat er hierbij geen pijn mag bestaan. Daarnaast bouwt het model de belasting rustig op, om een terugval zo veel mogelijk te voorkomen. Wanneer er klachten bestaan in dagelijks leven dient er voorzichtig te worden begonnen met belasten en zijn de oorspronkelijke Alfredson oefeningen nog niet meegenomen. Deze beginnen pas als in het dagelijks leven de klachten wel meevallen, maar als bij belasten pijn en beperking wordt gevoeld. Ook wordt in deze fase spiertraining opgebouwd, om niet alleen de pees, maar ook de kuitspier (verbonden met de achillespees) te versterken.

Zijn deze oefeningen zonder klachten te verrichten, dan mag weer een fase worden opgeschoven. Hierbij worden sprongoefeningen toegevoegd en wordt het trainen van de achillespees verzwaard met extra te tillen gewicht. In de laatste fase worden de zwaardere oefenvormen op een laag pitje onderhouden om de kans op een terugslag zo veel mogelijk te verkleinen.

Praktijk

Het Australische artikel zal voor veel behandelaars van en mensen met achillespeesklachten aanvoelen als een warm bad. Het lijkt veel logischer om een opbouw te gebruiken met het trainen met diverse criteria een stapje verder te gaan in plaats van volle bak met Alfredson oefeningen te starten. Daarmee verwacht ik dat het opbouwschema uit Australie zeer snel in vele praktijken gebruikt zal gaan worden, zoals dat al een tijd bij het Hielpijncentrum gebeurt. Op deze manier zijn mensen met achillespeesklachten nog beter te helpen.