Het piriformissyndroom als mogelijke oorzaak van pijnlijke voeten

Een diagnose die bij onbegrepen hielpijn zeker overwogen moet worden

Sommige diagnoses kunnen moeilijk gesteld worden maar wel behandelbaar zijn. Dit geldt zeker voor het piriformissyndroom. Bij onbegrepen pijnlijke voeten moet men in ieder geval deze diagnose overwegen.

Anatomie

De nervus ischiadicus is de zenuw die van de onderkant van uw rug, langs de bil en achterkant van het been tot helemaal onderin de voet loopt. Deze zenuw komt vanuit de rug maar in zijn verloop gaat het door de bil naar het been. De nervus ischiadicus passeert verschillende bilspieren en één van de bilspieren is de piriformisspier (letterlijk: de peervormige spier). Het is een platte, piramidevormige spier die loopt van het heiligbeen naar de buitenzijde van de heupregio en zorgt voor het naar buiten draaien van het bovenbeen. De piriformisspier kan de nervus ischiadicus irriteren of afklemmen en hierdoor pijn in het been en de voet veroorzaken.

Oorzaken

De meest voorkomende oorzaak is een toename van de afmeting van de piriformisspier. Dit kan door overbelasting, bijvoorbeeld door inactieve bilspieren, en door een overbelastingsletsel. Als de piriformisspier 40% in afmeting toeneemt, dan kan de nervus ischiadicus afgeklemd worden.

Inactieve bilspieren ontstaan vaak door een zittend leven. De grote bilspieren worden weinig gebruikt, en kunnen daardoor onderontwikkeld zijn. Andere spieren, zoals de piriformisspier, moeten het overnemen en vergroten, waardoor de nervus ischiadicus minder ruimte krijgt.

Symptomen

Uitstralende pijn vanaf de lage rug of vanuit de bil langs de achterzijde van het been naar de kuit of voet zijn klachten die kunnen wijzen op een mogelijk piriformissyndroom. Maar ook bij alleen pijnlijke voeten zonder klachten van de benen en billen moet men aan deze diagnose denken. Tintelingen, een doof gevoel of tekenen van een verstoorde bloedsomloop kunnen in het verzorgingsgebied van de nervus ischiadicus voorkomen.

Diagnose

Het vaststellen van de diagnose piriformissyndroom is dus niet eenduidig omdat er geen duidelijk onderzoek is die de diagnose definitief kan bevestigen. Dit maakt het lastig en misschien is de goede diagnose van het piriformissyndroom achteraf pas mogelijk als iemand goed gereageerd heeft op de uiteindelijke behandeling.

Behandeling

De conservatieve behandeling van het piriformissyndroom bestaat uit strekoefeningen, en diepe massages van de musculus piriformis. In een later stadium dienen spierversterkende oefeningen zich te richten op de spieren die zorgen voor buitenwaartse, buitenwaartse draaiende, en strekkende bewegingen in de heup.

Als conservatieve behandeling niet helpt, kan een injectie met corticosteroiden in de piriformisspier overwogen worden. Meestal geeft dit een langdurig resultaat als de diagnose piriformissyndroom juist is. Ook kan men injecteren met Botox. Deze verlamt de piriformisspier voor 3 tot 6 maanden.

Als laatste redmiddel wordt soms geopereerd, waarbij de peervormige spier vrijgemaakt kan worden. Bij een goede conservatieve behandeling is dit vaak niet nodig.

Conclusie

Pijnlijke voeten hoeven niet veroorzaakt te worden door afwijkingen van de voet en/of enkel, maar ook zenuwirritatie door de piriformisspier kan dit. De prognose en de behandeling van het piriformissyndroom is goed, maar de herkenning en de diagnose blijft lastig. Dit is de reden dat vele mensen die lijden aan deze aandoening te lang onnodig last blijven houden.